Trong bối cảnh chi phí vật tư nông nghiệp không ngừng gia tăng, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao sức chống chịu tự nhiên của cây trồng đang trở thành xu hướng tất yếu. Silic (Si) – một nguyên tố đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cây khỏe, giảm sâu bệnh, từ đó giúp nhà nông tiết kiệm đáng kể chi phí thuốc bảo vệ thực vật và hướng tới canh tác bền vững.

Silic – “lá chắn sinh học” từ góc nhìn khoa học

Silic (Si) là nguyên tố phổ biến thứ hai trong vỏ Trái đất, được cây trồng hấp thụ dưới dạng axit monosilicic (H₄SiO₄). Mặc dù không được xếp vào nhóm dinh dưỡng thiết yếu bắt buộc, nhưng nhiều nghiên cứu khoa học đã khẳng định vai trò quan trọng của Silic đối với sinh trưởng và khả năng chống chịu của cây trồng, đặc biệt là các cây họ Hòa thảo như lúa, ngô.

Sau khi được hấp thụ, Silic được vận chuyển lên thân và lá, tại đây xảy ra quá trình polymer hóa, hình thành các hạt silica (phytolith) lắng đọng trong thành tế bào. Chính cơ chế này tạo nên một lớp “áo giáp sinh học” giúp cây tăng cường khả năng bảo vệ trước các tác nhân gây hại từ môi trường.

Không chỉ dừng lại ở vai trò cơ học, Silic còn kích hoạt hệ thống phòng vệ tự nhiên của cây trồng, thúc đẩy tổng hợp enzyme và các hợp chất kháng bệnh. Một số nghiên cứu cho thấy hiệu quả kiểm soát bệnh của Silic có thể tương đương với thuốc trừ nấm đối với các bệnh phổ biến trên lúa như đạo ôn, đốm nâu.

Nhu cầu Silic ở cây lúa

Thực tiễn sản xuất và các nghiên cứu khoa học đều cho thấy cây lúa có nhu cầu Silic rất lớn:

Hàm lượng Silic trong cây lúa đạt khoảng 5 – 6% chất khô

Lượng Silic cây hấp thụ có thể cao hơn 108% so với đạm (N)

Để tạo ra 1 tấn thóc, cây cần khoảng 50 – 110 kg Si

Với năng suất 6 tấn/ha, cây lúa hấp thụ tới 480 kg Si/ha

Khoảng 80% lượng Silic tích lũy nằm trong rơm rạ

Những con số này cho thấy Silic không chỉ là yếu tố bổ trợ mà thực sự là một “dinh dưỡng chức năng” quan trọng, góp phần quyết định sức khỏe và năng suất cây trồng.

Silic đã giúp nhà nông bớt nỗi lo về sâu bệnh hại và tiết kiệm chi phí thuốc BVTV như thế nào?

Giảm sâu bệnh tự nhiên 

Trong sản xuất nông nghiệp hiện đại, sâu bệnh hại luôn là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm giảm năng suất và chất lượng nông sản. Để đối phó với sâu bệnh, nhà nông buộc phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật với tần suất ngày càng cao, kéo theo chi phí tăng, rủi ro dư lượng và tác động tiêu cực đến môi trường. Trong bối cảnh đó, việc tìm ra những giải pháp giúp cây trồng tự nâng cao sức chống chịu, giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học đã trở thành yêu cầu cấp thiết.

Silic (Si) chính là một trong những yếu tố đang được khoa học nông nghiệp quan tâm và việc ứng dụng Silic trong canh tác đã mở ra một hướng đi mới: giảm phụ thuộc vào thuốc hóa học bằng cách tăng sức đề kháng nội sinh của cây.

Khi được bổ sung đầy đủ Silic:

Lá và thân cây trở nên dày, cứng hơn, hạn chế côn trùng chích hút và gây hại

Lớp silica lắng đọng giúp ngăn chặn sự xâm nhập của nấm, vi khuẩn

Cây kích hoạt cơ chế phòng vệ, giúp bệnh phát sinh chậm, mức độ nhẹ, ít lây lan

Nhờ đó, áp lực sâu bệnh trên đồng ruộng giảm đáng kể một cách tự nhiên. Thực tế cho thấy, các mô hình canh tác có bổ sung Silic hợp lý có thể giảm rõ rệt số lần phun thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh.

Điều này mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

Tiết kiệm chi phí thuốc BVTV và công lao động

Hạn chế hiện tượng ngộ độc thuốc, suy cây sau phun

Giảm rủi ro dư lượng hóa chất trong nông sản

Góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe người sản xuất

Tăng khả năng chống chịu – Ổn định năng suất trong điều kiện bất lợi

Không chỉ giúp phòng trừ sâu bệnh, Silic còn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cây trồng thích ứng với điều kiện ngoại cảnh bất lợi như: Nắng nóng, hạn hán; Ngập úng; Đất phèn, mặn. Khi cây ít bị stress sinh lý, nguy cơ phát sinh sâu bệnh thứ cấp cũng giảm theo. 

Việc bổ sung silic trong canh tác không phải là giải pháp thay thế hoàn toàn thuốc bảo vệ thực vật, mà là một hướng đi bền vững giúp giảm sự lệ thuộc vào thuốc BVTV. Bằng cách tăng cường sức khỏe và khả năng tự phòng vệ của cây trồng, silic giúp nhà nông bớt nỗi lo về sâu bệnh, tiết kiệm đáng kể chi phí thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời góp phần xây dựng một nền nông nghiệp an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Giải pháp từ Tiến Nông: Ứng dụng khoa học vào dinh dưỡng cây trồng

Từ nền tảng nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất, Công ty Cổ phần Công Nông nghiệp Tiến Nông đã phát triển các dòng phân bón bổ sung Silic, giúp cây trồng tăng sức đề kháng, giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả canh tác:

– Phân NPK 8-6-4+1,5SiO2hh Tiến nông (lúa 1): Lượng bón 500-700kg/ha

– Phân NPK 12-3-10+2 SiO2hh Tiến nông (lúa 2): Lượng bón 300-500kg/ha

– Phân NPK 6-10-3+3 SiO2hh Tiến nông ( Ngô chuyên lót): 500-600 kg/ha

– Phân NPK 10-6-4+1SiO2hh Tiến nông ( Cây chè):Lượng bón 500-700kg/ha

– Phân NPK 16-6-18+1SiO2hh Tiến nông ( Cây dứa):Lượng bón 0,5-1,2 kg/gốc/lần

– Phân NPK 20-6-4+1SiO2hh Tiến nông ( Cà phê số 1): Lượng bón 0,3-0,6 kg/cây/lần …

Giải pháp dinh dưỡng tích hợp Silic – hướng đi hiệu quả giúp giảm chi phí sản xuất cho nhà nông.

Silic không phải là giải pháp thay thế hoàn toàn thuốc bảo vệ thực vật, nhưng là giải pháp khoa học nền tảng giúp cây trồng khỏe từ gốc, tăng khả năng tự phòng vệ. Việc bổ sung Silic hợp lý không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững./