Tiến Nông – Làm chủ công nghệ sản xuất phân bón NPK hữu cơ vi sinh – bước tiến cho nông nghiệp xanh, tuần hoàn.

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng lớn từ suy thoái đất, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và chi phí đầu vào gia tăng, xu hướng chuyển dịch sang các giải pháp dinh dưỡng bền vững, thân thiện môi trường đã trở thành yêu cầu tất yếu. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã đẩy mạnh phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân bón vi sinh nhằm tái chế phụ phẩm nông nghiệp, giảm phụ thuộc vào phân bón vô cơ và hướng tới nền nông nghiệp phát thải thấp.

Tại Việt Nam nói chung và Thanh Hóa nói riêng, định hướng phát triển nông nghiệp đang tập trung vào tái cơ cấu ngành theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, thúc đẩy nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Thanh Hóa là địa phương có quy mô sản xuất nông nghiệp lớn, phát sinh khối lượng đáng kể phế phụ phẩm như rơm rạ, bã mía và chất thải chăn nuôi từ gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, việc thu gom, xử lý và tái sử dụng các nguồn phụ phẩm này còn hạn chế, dẫn đến lãng phí tài nguyên và gia tăng áp lực môi trường. Do đó, yêu cầu chuyển hóa “phụ phẩm thành tài nguyên”, đặc biệt thông qua các giải pháp công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh, mang ý nghĩa cấp thiết cả về kinh tế và môi trường. Thực tiễn sản xuất cho thấy việc sử dụng kéo dài phân bón vô cơ đơn lẻ dẫn đến suy giảm độ phì đất và mất cân đối dinh dưỡng, trong khi phân bón hữu cơ vi sinh đơn thuần khó đáp ứng nhu cầu thâm canh. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển dòng phân bón NPK hữu cơ vi sinh tích hợp cả dinh dưỡng đa lượng (NPK) và hệ vi sinh vật có ích là yêu cầu cấp thiết, vừa đảm bảo cung cấp dinh dưỡng cân đối, vừa cải thiện chất lượng đất, tăng hiệu quả sử dụng phân bón và giảm phát thải ra môi trường.

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, năm 2022, Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa phối hợp với Công ty Cổ phần Công Nông nghiệp Tiến Nông triển khai đề tài: “Nghiên cứu sản xuất phân bón NPK hữu cơ vi sinh dạng hạt bằng dây chuyền công nghệ hơi nước tại Thanh Hóa”. Đề tài nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh, góp phần tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp tại chỗ, giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Làm chủ công nghệ – tạo ra sản phẩm tích hợp “3 trong 1”, giải bài toán khó của ngành phân bón.

Sau quá trình nghiên cứu, đề tài đã hoàn thiện quy trình công nghệ và sản xuất thành công 4 dòng sản phẩm NPK hữu cơ vi sinh dạng hạt, tích hợp đồng thời dinh dưỡng khoáng, hữu cơ và vi sinh vật có lợi.

• NPK 7-8-4 + 5% OM + 10⁶ CFU/g VSV hữu ích
• NPK 13-3-9 + 5% OM + 10⁶ CFU/g VSV hữu ích
• NPK 13-13-7 + 5% OM + 10⁶ CFU/g VSV hữu ích
• NPK 15-3-15 + 5% OM + 10⁶ CFU/g VSV hữu ích

Thách thức lớn nhất của đề tài – tích hợp vi sinh vật vào môi trường phân NPK giàu muối – đã được giải quyết bằng công nghệ bao vi sinh kết hợp dây chuyền tạo hạt bằng hơi nước hiện đại. Các chủng vi sinh được đưa về dạng bào tử, đảm bảo khả năng tồn tại trong quá trình sản xuất và chỉ hoạt hóa khi vào đất. Đây là một bài toán về phân bón mà chưa một đơn vị sản xuất phân bón nào trong nước giải được.

Giải pháp này không chỉ duy trì mật độ vi sinh sống cao mà còn nâng cao hiệu quả chuyển hóa dinh dưỡng, giúp cây trồng hấp thu tốt hơn và thích nghi với điều kiện bất lợi. Qua đó, sản phẩm hình thành mô hình dinh dưỡng “3 trong 1” – hữu cơ, vi sinh và khoáng chất – góp phần cải tạo đất.

Hiệu quả thực tế – “thước đo vàng” khẳng định chất lượng

Bên cạnh việc nghiên cứu quy mô phòng thí nghiệm, hiệu quả sản phẩm đã được kiểm chứng trên diện rộng tại các vùng canh tác trọng điểm với các loại cây trồng chủ lực của Thanh Hóa:  lúa, ngô, mía, cam tại các địa phương: huyện Thạch Thành, huyện Hoằng Hóa, huyện Hậu Lộc (theo địa giới hành chính cũ). Không chỉ dừng lại ở các chỉ số sinh trưởng, năng suất cây trồng, sản phẩm còn cho thấy tác động tích cực đến chất lượng đất và hệ sinh thái canh tác – yếu tố cốt lõi của nông nghiệp bền vững.

Nghiệm thu chặt chẽ – kiểm chứng đa chiều

Sau 3 năm nghiên cứu, sản xuất và thử nghiệm, ngày 21/4/2026, Sở KH&CN Thanh Hóa phối hợp cùng Công ty CP CNN Tiến Nông tổ chức chương trình: “Đánh giá nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh cho đề tài”. Tham dự chương trình, về phía các cơ quan chức năng đánh giá và nghiệm thu đề tài có: TS. Trịnh Văn Súy – Phó Giám đốc Sở KH&CN Thanh Hóa – Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu kết quả; PGS.TS Nguyễn Bá Thông – Hội giống Cây trồng và Vật tư nông nghiệp Thanh Hóa – Tổ trưởng Tổ chuyên gia nghiệm thu; Ông Nguyễn Trí Ngọc – Nguyên Cục trưởng Cục Trồng trọt – Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam; TS. Vũ Thắng – Phó Trưởng phòng Quản lý phân bón – Cục Trồng trọt và BVTV – Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Ông Trịnh Văn Chất – Trưởng Phòng trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và BVTV Thanh Hóa; cùng các thành viên trong Hội đồng và Tổ chuyên gia.

Tổ chuyên gia và Hội đồng nghiệm thu kết quả thực hiện đề tài chụp ảnh lưu niệm cùng Chủ nhiệm và các kỹ sư thực hiện đề tài 

Trong quá trình nghiệm thu Hội đồng không dừng lại ở các báo cáo khoa học theo hợp đồng, mà còn tổ chức đánh giá một cách toàn diện và khách quan thông qua nhiều hình thức: thành lập đoàn chuyên gia khảo sát trực tiếp tại nhà máy sản xuất, kiểm tra các mô hình đồng ruộng và trao đổi trực tiếp với người dân sử dụng sản phẩm. Theo đó, đoàn đã  thăm mô hình 3ha lúa (giống TBJ3) tại xã Hậu Lộc – tỉnh Thanh Hóa, sử dụng sản phẩm NPK 13-13-7 + 5%OM+10⁶CFU/g VSV hữu ích và NPK 15-3-15+ 5%OM+10⁶CFU/g VSV hữu ích.  Kết quả thực tế tại các vùng khảo nghiệm  cho thấy cây trồng sinh trưởng đồng đều, phát triển khỏe, giảm sâu bệnh, đồng thời đất canh tác được cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, người dân ghi nhận, đánh giá cao hiệu quả giảm chi phí đầu vào và tính thân thiện với môi trường của sản phẩm, cũng như bày tỏ mong muốn sản phẩm sớm được đưa ra thị trường.

Hội đồng chuyên gia khảo sát mô hình sử dụng sản phẩm của đề tài tại xã Hậu Lộc – tỉnh Thanh Hoá

Những đánh giá thực địa này là cơ sở quan trọng khẳng định hiệu quả của phân bón không chỉ trên lý thuyết mà còn trong điều kiện sản xuất thực tế, tạo nên cơ sở vững chắc để khẳng định chất lượng sản phẩm.

Thành tựu nổi bật – vượt mục tiêu đề ra

Sau quá trình nghiên cứu, sản xuất và thử nghiệm, đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu cấp tỉnh đánh giá hoàn thành ở mức xuất sắc. Các sản phẩm không chỉ đạt mà còn vượt các chỉ tiêu về số lượng và chất lượng so với mục tiêu ban đầu.

Đáng chú ý, các chuyên gia đánh giá:

• Đây là đề tài khó, mang tính công nghệ cao
• Việc làm chủ công nghệ thể hiện năng lực nghiên cứu nổi bật của doanh nghiệp
• Sản phẩm có tính mới và tiềm năng ứng dụng rộng rãi

Ở góc độ quản lý và chủ trì hội đồng, TS. Trịnh Văn Súy – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu khẳng định: “Đề tài được triển khai bài bản, nghiêm túc, hoàn thành đầy đủ các nội dung theo hợp đồng. Kết quả đạt được không chỉ đảm bảo yêu cầu khoa học mà còn có tính ứng dụng cao trong thực tiễn, đặc biệt thông qua kiểm chứng trực tiếp tại nhà máy, đồng ruộng và ý kiến người dân sử dụng.”

TS. Trịnh Văn Súy – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa, Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu kết luận đề tài hoàn thành ở mức xuất sắc

Trong bối cảnh thị trường phân bón đang chuyển dịch mạnh mẽ, Tiến Nông được ghi nhận là đơn vị tiên phong trong việc đưa mô hình “3 trong 1” vào thực tiễn một cách hoàn chỉnh. Việc làm chủ công nghệ tích hợp NPK – hữu cơ – vi sinh trong cùng một sản phẩm hoàn chỉnh được đánh giá là một bước tiến quan trọng của ngành phân bón trong nước, đặc biệt trong bối cảnh số lượng doanh nghiệp thực hiện được công nghệ này còn hạn chế.

Không chỉ là sản phẩm – mà là giải pháp cho tương lai nông nghiệp

Ngoài việc mang lại hiệu quả kinh tế trực tiếp cho người nông dân thông qua việc giảm chi phí và nâng cao năng suất, đề tài còn có ý nghĩa lớn về môi trường khi góp phần tận dụng nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp, giảm phát thải và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.Thành công của đề tài cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp tư nhân trong nghiên cứu và đổi mới công nghệ, phù hợp với định hướng lớn của Đảng và Nhà nước. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ ở quy mô cao hơn, hướng tới các sản phẩm phân bón thế hệ mới. Đây không chỉ là một nhiệm vụ khoa học công nghệ cấp tỉnh mà còn là bước cụ thể hóa chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cũng như Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.

Tiến Nông – từ “ước mơ 16 năm” đến bước ngoặt công nghệ

Chia sẻ về hành trình này, ông Nguyễn Hồng Phong – Tổng Giám đốc Công ty CP CNN Tiến Nông – Chủ nhiệm đề tài cho biết, việc tích hợp NPK – hữu cơ – vi sinh từng là một mục tiêu dài hạn, đòi hỏi nhiều năm nghiên cứu và thử nghiệm. Hôm nay, khi công nghệ đã được làm chủ, sản phẩm đã được kiểm chứng và thị trường sẵn sàng đón nhận, Tiến Nông không chỉ hiện thực hóa một ý tưởng, mà còn mở ra một hướng đi mới cho ngành phân bón Việt Nam.

Với nền tảng công nghệ và hiệu quả thực tiễn đã được khẳng định, các sản phẩm của đề tài sẵn sàng mở rộng trên quy mô lớn, đa dạng cây trồng, hướng tới phát triển nông nghiệp xanh- tuần hoàn. Đây được xem là bước đệm quan trọng để Tiến Nông tiếp tục chinh phục các mục tiêu lớn hơn, góp phần xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Phòng Truyền thông